ပုဂံအမွေ

ပျက်စီးယိုယွင်းနေတဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီ ပုထိုး နဲ့ ကူဘုရား ၃၀၀၀ ကျော်ဟာ ပုဂံလွင်ပြင်ထဲမှာ ပျံ့ကျဲနေပါတယ်။ အဲဒီထဲက အဓိကကျတဲ့ ဘုရားတွေကို ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ဒေသအလိုက် မိတ်ဆက်ပေးထားပါတယ်။ ဧရိယာဒေသအလိုက် အပျက်အစီးတွေအပြင် ပြတိုက်တွေကိုလဲ မိတ်ဆက်ပေးထားပါတယ်။

ပုဂံမြို့ဟောင်း

အာနန္ဒာဘုရား

အာနန္ဒာ ကူဘုရားရဲ့ ပန္နက်က လေးဖက်လေးတန်မှာ အာရုံခံတန်ဆောင်း လေးခုပါတဲ့ ကြက်ခြေခတ်ပန္နက် ဖြစ်တယ်။ ဘေးဖက် အနား ပေ၂၀၀ နီးနီးရှိတဲ့ စတုရန်းပုံစံဖြစ်တယ်။ အဲဒီအပေါ်ကနေ ပင်မအဆောက်အဦက အမိုးကုန်းလျှော ပစ္စယာအဆင့်ဆင့်အထက်မှာ ကွမ်းထောင်နဲ့ သူ့အထက်က စေတီငယ်တို့က ပေ ၁၆၈ပေတိုင် တဖြည်းဖြည်း ရှူးတက်သွားတယ်။ သူ့ကို ငှက်မြတ်နားနဲ့ စိန်ဖူးတော်အထွဋ်ရှိတဲ့ ထီးတော်က အဆုံးသတ် အုပ်မိုးထားပါတယ်။

ဘူးဘုရား

“ဘူး”ရဲ့အဓိပ္ပါယ်က “ဘူးသီး” ဖြစ်ပြီး “ဘုရား” က “စေတီ” ကို ရည်ညွှန်းပါတယ်၊ ဒါကြောင့် ဘူးဘုရားဆိုတာ ဘူးသီးပုံစေတီလို့ ဆိုလိုတယ်။ ဘူးဘုရားက ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးပေါ်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဖိနပ်ခုံကို ခရုပတ်ရစ်ခွေပြီး စိန်တန်းပတ်လမ်း နှစ်ဆင့် ဆောက်ထားပါတယ်၊ အဲဒီအပေါ်က စေတီသေးသေးလေးဟာ ရေကြောင်းသွားသူတွေအတွက် မီးပြတိုက်သဖွယ် ဖြစ်ပါတယ်။ စေတီရဲ့ ခေါင်းလောင်းက ငကျွဲနားတောင်းရဲ့ မွေတော် ဓာတ်တော်ထည့်တဲ့ ရှည်မျောမျော အဝန်းညီ တောင်းပုံ နဲ့ တူပါတယ်။ သူ့အထက်မှာတော့ သိပ်သည်းတဲ့ ဖောင်းရစ် ကြာမှောက် ရွဲ ကြာလှန် ငှက်ပျောဖူးကနေ ငှက်မြတ်နားနဲ့ စိန်ဖူးတော်အထွဋ်ရှိတဲ့ ထီးတော် ရှိပါတယ်။

မဟာဗောဓိ ဂူဘုရား

ပုံပန်းသဏ္ဌာန်အနေနဲ့ ပုဂံမှာ ကျန်ရှိနေတဲ့ စေတီပုထိုး ၂၀၀၀ ကျော်အနက် တခုတည်းသော ဂန္ထဝင်လက်ရာ နမူနာ ဖြစ်တယ်။ မဟာဗောဓိဘုရားဟာ ရွှေကူကြီးဘုရားရဲ့ မြောက်ဖက် ပုဂံမြို့ဟောင်း မြို့ရိုးအတွင်းမှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဒီဂူဘုရားဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘီဟာနယ် ဗုဒ္ဓဂါယာက ကြော်ကြားထင်ရှားတဲ့ မဟာဗောဓိကူဘုရားကို စံပြုပြီး ပုံစံတူ တည်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား

မော်ကွန်းမှတ်တမ်းအရ ဒီဘုရားကို နရပတိစည်သူမင်း (၁၁၇၄ - ၁၂၁၁ အေဒီ)က သူရဲ့ ဘိုးလောင်းတော် ဘေးလောင်းတော် အစဥ်အဆက်ကို ကော်ရော် ရည်စူးပြီး တည်ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ သမိုင်းအစဥ်အဆက် ပြောကြတဲ့စကားအရဆိုရင် ဒီဘုရားကို ဇေယျသိင်္ခမင်းက ခရစ်နှစ် ၁၂၁၅ ခုနှစ်မှာ တည်ထားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

သဗ္ဗညုဂူဘုရား

မော်ကွန်းမှတ်တမ်းတွေအရ ခန်းနားကြီးကျယ်လှတဲ့ ဒီဂူဘုရားကို ၁၂ ရာစုအလယ်ပိုင်းလောက်မှာ အလောင်းစည်သူမင်းကြီးက တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဘုရားကြီးရဲ့ နာမည်တော်ဟာ မြတ်ဗုဒ္ဓကို ရည်စူးတဲ့အတိုင်း “အလုံးစုံ မြင်သိနှံ့စပ်ရှိသူ” လို့ အဓိပ္ပါယ်ဆောင်ပါတယ်။

ပုဂံ ရှေးဟောင်းယဥ်ကျေးမှုပြတိုက်

ပုဂံရှေးဟောင်းယဥ်ကျေးမှုပြတိုက်ဟာ ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရားရဲ့ တောင်ဖက် ပုဂံမြို့ဟောင်းအတွင်းမှာပင် တည်ရှိပါတယ်။ တနင်္လာနှင့် တရားဝင် ရုံးပိတ်ရက်များမှအပ နေ့စဥ် မနက် ၉ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီ ၃၀ မိနစ်အထိ ဖွင့်လှစ်ပါတယ်။

ယွန်းပြတိုက်

ယွန်းပြတိုက်ဟာ ပုဂံမြို့ဟောင်းအတွင်း သရပါတံခါးနဲ့ မလှမ်းမကမ်းက ဘေးလမ်းကြားထဲမှာ တည်ရှိပါတယ်။ ပြတိုက်ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်ကဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည်တွေအဖို့ ရတနာထိုက်တဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေရနိုင်တဲ့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် ပြတိုက်ကို လာလည်ပတ်ရင် အကျိုးဖြစ်ထွန်းပါလိမ့်မယ်။

မြင်းကပါရွာ ဝန်းကျင်

ဂူပြောက်ကြီးဂူဘုရား (မြင်းကပါ)

ဒီဂူဘုရားဟာ မြင်းကပါရွာ မြောက်ဖက်အစွန်ဆုံးတွင် တည်ရှိတဲ့အတွက် မြင်းကပါ ဂူပြောက်ကြီးလို့ အမည်တွင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂူပြောက်ကြီးဘုရားဟာ ပီဘိ မွန်လက်ရာဖြစ်ပြီး အောက်ခံမှာ လေးထောင့်ကျကျ ဖြစ်ပါတယ်။ အမိုးမှာ ပစ္စယာ အဆင့်ဆင့် ဆင်ခြေလျောဖြစ်ပြီး စင်္ကြံပတ်လမ်းပေါ် မှေးတင်ထားပါတယ်။ ဘုရားရဲ့ အရှေ့ဖက်မှာ မဏ္ဋပ်တခု ထိုးထွက်နေပါတယ်။

မနူဟာဂူဘုရား

ပုဂံရှိ မနူဟာ ဂူဘုရားကြီးဟာ ဂူပြောက်ကြီးဘုရားမှ တောင်ဖက် ကိုက် ၅၀၀ အကွာ မြင်းကပါရွာမှာ တည်ရှိပါတယ်။ ၁၉၇၅ခုနှစ် ငလျင်ကြီးကြောင့် ဘုရားကြီးရဲ့ အလယ်ခေါင်မိုး ပြိုကျ ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် အောက်တည့်တည့်မှာရှိတဲ့ ထိုင်တော်မူ ရုပ်ပွားတော်တွေထဲက အကြီဆုံး ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်ကြီးပါ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးသွားပါတော့တယ်။ ငလျင်လှုပ်အပြီး မကြာမတင်မှာ ဘုရားကြီးကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့ပါတယ်။

မြစေတီ

ခေါင်းလောင်းကစပြီး အပေါ်ပိုင်း ရွှေပိန်းချထားကာ ထိပ်မှာ အခွေအဆင့်ဆင့်ပါ ထီးတော်နဲ့ အထွဋ်တင်ထားတဲ့ စေတီဖြစ်ပါတယ်။ ခေါင်းလောင်းကစလို့ အထက်ပိုင်းဟာ ပစ္စယံအဆင့်ဆင့်အပေါ်မှာ တည်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပထမပစ္စယံနံရံတွေမှာ အလှဆင် ရွှေထီးအထွဋ်တင် မုခ်ကပ်တွေထဲမှာ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ငယ်တွေကို ထည့်သွင်း ပူဇော်ထားပါတယ်။

နဂါးရုံဘုရား

အာနန္ဒာဘုရားရဲ့ ရှေ့ပြေးဘုရားလို့ ဆိုသူတွေ ရှိပါတယ်၊ အကြောင်းရင်းကတော့ ဘုရားနှစ်ဆူစလုံး ပိသုကာလက်ရာအနေနဲ့ တူညီတာတွေ များတဲ့အပြင် တည်ထား ကိုးကွယ်သူကလဲ ကျန်စစ်သားမင်းကြီး တဦးတည်းလို့ ယုံကြည်ကြတဲ့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားနှစ်ဆူစလုံးရဲ့ ဆင်းလျောအမိုးတွေ ပစ္စယာတွေ ထောင့်စိုက်စေတီတွေ ကွမ်းတောင်တွေကနေ ထီးတော်တိုင်အောင် အားလုံး ဆင်တူကြပါတယ်။

နန်းဘုရား

အုတ်အလှစီ ကျောက်ဆစ် ပန်းတမော့ လက်ရာတွေနဲ, တည်ဆောက်ပုံထားပုံက ပုဂံရဲ့ လှပတင့်တယ်တဲ့ ပိသုကာပညာကို ထင်ဟပ်နေပါတယ်။ အတွင်းပိုင်း ပန်းတမော့လက်ရာတွေက သဲကျောက်ကို ဆစ်ထားတာပါ။ အတွင်းပိုင်းကို အုတ် ရွှံ့မှုန့် သဲကျောက်တို့နဲ့ ဆောက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူရဲ့ ပုံစံက လေးထောင့်စပ်စပ်မှာ အရှေ့ဖက်မျက်နှာကနေ ဆင်ဝင် ထုတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတွင်းဖက် ဝတ်ပြုရာနေရာကို ပတ်ရံထားတဲ့ သဲကျောက်တိုင် လေးတိုင်ပေါ်မှာ ဗြဟ္မာကြီး ၈ ပါးပုံနဲ့ တြိဂံဘောင်တွေထဲမှာ ကနုတ်ပန်းတွေကို ဖောင်းကြွပုံ ဆစ်ထားပါတယ်။ ဗြဟ္မာကြီး လေးဦးပုံတွေရဲ့ လက်တဖက်ခြင်းစီမှာ ကြာပန်းတွေကို ကိုင်ထားကြပါတယ်။ ဒါု ဒီထက်စောတဲ့ ပုဂံဘုရားတွေမှာ ပါတာနဲ့ ဆင်ဆင်တူပါတယ်။ တန်ဆောင်းမှာ ပြတင်းတခုပါတယ်၊

စိမ်းညက်အစ်မ ဂူဘုရားနဲ့ စိမ်းညက်ညီမ စေတီ

ပုဂံမြို့သစ်ရဲ့ မြောက်ဖက် ဝန်းတခုထဲမှာပဲ တည်ရှိပါတယ်။ လေးထောင့်စပ်စပ် အစ်မတော်ရဲ့ ဘုရားက ဆင်ဝင် (အာရုံခံမုခ်ဦး) လေးခုပါပြီး ပင်မအာရုံခံက အနောက်ဖက်ကို လှည့်နေပါတယ်။ ပင်မအဆောက်အဦမှာ အတော်စောက်တဲ့ ပစ္စယံတွေပါတယ်။ ဘုရားရဲ့ ထိပ်ဆုံးမှာ တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ ထီးနဲ့ အလားသဏ္ဌာန်တူတဲ့ သိခါရကို လေးထောင့်အောက်ခံအုတ်ခုံပေါ်မှာ တွေ့ရပါတယ်။ တချိန်က အဝင်မုခ်ဝ ၃ ခုမှာ တြိဂံသဏ္ဌာန်ရှိ တကဲတွေလဲ အတော်ပျက်စီးနေပါပြီ။

ပုဂံမြို့သစ်

အရှေ့ဖက်လိပ်နဲ့ အနောက်ဖက်လိပ် စေတီများ

အဝန်းနဲ့ ထုထည်အနေနဲ့ အရှေ့ဖက်လိပ်က အနောက်ဖက်လိပ်ထက် ပိုပြီး ကြီးမားပါတယ်။ အောက်ဖက်က အုတ်ကျိုး အုတ်ပဲ့ အမှိုက်သရိုက်တွေကို ရှင်းလင်းသုတ်သင် ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့အခါ စဥ့်ရေ မသုတ်ရသေးတဲ့ (ဗုဒ္ဓဝင်ဇာတ်တော်)အုတ်ခွက်တွေကို အပြည့်အစုံနီးနီး တွေ့ရှိရပါတယ်။

လောကနန္ဒာစေတီ

ပိသုကာပုံစံအရ လောကနန္ဒာစေတီဟာ ရှေးပျူခေတ်ကနေ သစ်လွင်လာတဲ့ ပုဂံခေတ်ဆီကို ပြောင်းလဲလာတဲ့ သာဓကလေးတွေ တွေ့ရတယ်လို့ ပြောရပါလိမ့်မယ်။ စေတီရဲ့ သိသာထင်ရှားတဲ့ သွင်ပြင်ကတော့ ရှည်မျောမျော ခေါင်းလောင်းပုံ အခုံးဖြစ်ပြီး ရှစ်မြှောင့်ပုံ အောက်ခံဖိနပ်ပေါ်ကနေ တဖြည်းဖြည်း ရှူးသွားတဲ့ ပစ္စယံသုံးဆင့်အပေါ်မှာ ထိုင်ပါတယ်။ အောက်ပစ္စယံနှစ်ဆင့်ရဲ့ ဘက်သုံးဘက်မှာ လှေကားတွေ တပ်ဆင်ထားပါတယ်။

စေတနာကြီး စေတီ

စေတနာကြီးစေတီဟာ ပုဂံမြို့သစ်ရဲ့ တောင်ဖက်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဒီစေတီဟာ ပုဂံတဝိုက်မှာ ထုနဲ့ထည်နဲ့ အကြီးမားဆုံးဘုရားတွေအနက်က တဆူ ဖြစ်ပါတယ်။ အတွင်းက ဌာပနာတိုက် ပုံစံဟာ သီရိလင်ကာက ပိသုကာလက်ရာနဲ့ တူပါတယ်။ ထုထည်ကြီးမားတဲ့ ပုထိုးစေတီဆိုပေမယ့် အတွင်းဖက်မှာ ဥမင်တွေ ရှိနေပါတယ်။ ဒီဥမင်တွေကို စေတီရဲ့ အပြင်ဖက်ကနေ မမြင်ရပါဘူး။ စေတီရဲ့ အောက်ခြေပစ္စယံရဲ့ မျက်နှာတိုင်းမှာ ဆင်ရုပ် ၃၂ ရုပ် ရှိပါတယ်။

ဖွားစောရွာနဲ့ မင်းနန်သူရွာဝန်းကျင်

ဓမ္မရာဇိက စေတီ

အုတ်ခုံဖိနပ်တော်အပေါ်ရှိ စတုရန်းပုံ ပစ္စယံ သုံးဆင့်အထက်မှာ တည်ထားတဲ့ ထုလုံးပုံစေတီ ဖြစ်ပါတယ်၊ နောင်မှာ တည်ကြတဲ့ မြန်မာစေတီပုထိုးတွေအတွက် ရှေ့ပြေးပုံစံ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆောက်အအုံအနေနဲ့ ညောင်ဦးမြို့က ရွှေစည်းခုံစေတီနဲ့ တူပေမယ့် ဒီစေတီရဲ့ ဖိနပ်တော်က လေးထောင့်မဟုတ်ပဲ ရှစ်မြှောင့်ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။ ပစ္စယံတွေရဲ့ ပတ်လည်မှာ ၅၅၀ ဇာတ်နိပတ်ပုံတွေ ပါရှိတဲ့ စဥ့်ကွင်းစဥ့်ပုံတွေနဲ့ စီချယ်ထားရှိခဲ့ပါတယ်။

လေးမျက်နှာ ဂူဘုရား

လေးမျက်နှာဘုရားဟာ ပုဂံမြို့ အရှေ့တောင်ဖက်ရှိ မင်းနန်သူရွာအနီးမှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဒီဘုရားမှာ ဝင်ပေါက် လေးပေါက် ရှိပါတယ်။ အရှေ့ဖက်ဝင်ပေါက်က ဘုရားထဲကို ဝင်တဲ့ ပင်မဝင်ပေါက် ဖြစ်ပါတယ်။အရှေ့ဖက်ကနေ ဘုရားထဲကို ဝင်လာခဲ့ရင် ကြီးမားတဲ့ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော် လေးဆူကို တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားနံရံတွေပေါ်မှာလည်း ဗုဒ္ဓပုံတော် အမြောက်အမြားကို တွေ့ရပါမယ်။ ဗုဒ္ဓအဖြစ် မရောက်မီ ဘုရားအလောင်းတော်ရဲ့ ၅၅၀ သော ဘဝဘဝတွေကို နံရံတွေပေါ်မှာ အနုပညာမြောက်စွာ ရေးချယ်ထားပါတယ်။

နန္ဒမညဂူဘုရား

နန္ဒမညဂူဘုရားဟာ ဘုရားသုံးဆူကနေ ကိုက်ရာအနည်းငယ်အကွာမှာ တည်ရှိပါတယ်။ အရှေ့မျက်နှာဖက်မှ တခုတည်းသော ဝင်ပေါက်နဲ့ မျက်နှာက​ကျက်အမိုးခုံး အခန်းငယ်တခုသာ ရှိတဲ့ ဘုရားဖြစ်ပါတယ်။ အတွင်းခန်းတခုလုံးရဲ့ နံရံတွေကို လက်ရာမြောက်တဲ့ ဆေးရေးပန်းချီတွေနဲ့ ဆင်ယင်ထားပါတယ်။ အတွင်းမှာ စံပယ်တဲ့ တဆူတည်းသော ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်မှာ လူမသမာတွေ ဖျက်ဆီးထားတဲ့အတွက် အတော်ပျက်စီးနေပါတယ်။

ဘုရားသုံးဆူ

အဲဒီဘုရားတွေကို ဘုရားသုံးဆူလို့ ခေါ်တာကတော့ ဘုရားသုံးဆူစလုံး ပုံစံတူ စတုရန်းပုံအုတ်တိုက်ခံဖြစ်ပြီး အပေါ်မှာ ကွမ်းထောင်ပေါက်ထားပါတယ်။ တဆူနဲ့တဆူ ဘေးချင်းယှဥ်လျက် တည်ထားပြီး ပေါင်းကူးစင်းကြံနှစ်စင်းနဲ့ ဆက်သွယ်ထားပါတယ်၊ နံရံတွေနဲ့ အမိုးခုံးတွေမှာ ဆေးရေးပန်းချီတွေ လှလှပပ ရေးဆွဲထားပြီး အရှည်တည်တန့်အောင် ထိန်းသိမ်းပေးထားပါတယ်။

ဝိနည်းဓိုရ် ဂူဘုရား

ဝိနည်းဓိုရ်ဂူဘုရားဟာ အသွားအလာ ခက်ခဲလို့ ဘုရားဖူး မရှိသလောက် နည်းပါးတဲ့ ဂူဘုရားတွေ စုပေါင်းတည်ထားတဲ့ ဘုရားအဆူဆူကို ခေါ်တာဖြစ်ပါတယ်။ အင်မတန် ထူးခြားကောင်းမွန်တဲ့ ပုဂံခေတ် ကုန်ဆုံးကာနီး ပန်းချီတွေကို ဝိနည်းဓိုရ်ဘုရားအတွင်းထဲမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အဝင်လမ်းရဲ့ နံရံတွေပေါ်မှာ ဇာတက ပန်းချီတွေ ရှိပြီး အဝင်ဝက ခုံမြင့်ထက်မှာတော့ ဗုဒ္ဓရဲ့ ခြေတော်ရာတဆူကို တွေ့ရပါတယ်။

အဇ္ဇျဂေါဏကျောင်း

ဟောဒီ လေးထောင့် စတုဂံပုံ အုတ်ကျောင်းဟာ ပေကိုးဆယ်မြင့်တယ်၊ အနံက ပေတရာနဲ့ လေးလက္မ ရှိပြီး အမြင့်က ပေနှစ်ဆယ်နဲ့ ရှစ်လက္မ ရှိတယ်။ ဒီကျောင်းအတွင်းဖက်မှာ ခန်းမနှစ်ခန်းပါပေမယ့် ပြတင်းပေါက် မပါဘူး။ အတွင်းမှာ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော် မရှိဘူး။ ဒီကျောင်းက ရဟန်းတော်တွေ ကမ္မဌာန်းထိုင်ဖို့အတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ကျောင်းပဲ။ ကျောက်တိုင်လုံးတွေရဲ့ ထိပ်ထောင့်တွေမှာ ကျောက်ပန်းကျောက်ခက်တွေ ရှိတယ်။ ကျောင်းရဲ့ အနောက်မြောက်ထောင့်မှာ ကျောင်းခေါင်မိုးပေါ်ကို တက်တဲ့ လှေကားကျဥ်းကျဥ်း တခုရှိတယ်။

ညောင်ဦး

ရွှေစည်းခုံစေတီ

ပုဂံမြို့ဟောင်းကနေ အရှေ့မြောက်ဖက် ၄ မိုင်လောက်အကွာ အရေးအပါဆုံး ဒေသဆိုင်ရာမြို့ဖြစ်တဲ့ ညောင်ဦးမြို့အစွန်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ရွှေစည်းခုံစေတီဟာ လေးထောင့်စပ်စပ် ပစ္စယာ ၃ ဆင့်အပေါ်ကနေ ထိုးထွက်လာတဲ့ ကတော့ပုံ လုံးပြည့် အစိုင်အခဲစေတီ ဖြစ်ပါတယ်၊ နောင်မှာ မြန်ပြည်တခွင်က အခြားအခြားသော စေတီပုထိုး အမြောက်အမြားတို့ရဲ့ ရှေ့ပြေးနမူနာပုံစံလဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ရွှေပြည်နန်း သနပ်ခါးပြတိုက်

အမှန်တကယ် အသုံးဝင်တဲ့ ရိုးရာ မြန်မာ့သနပ်ခါးကို ဖွင့်ဟပြဖို့ မြန်မာပြည်မှာ အကြီးဆုံး သနပ်ခါးကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့ ရွှေပြည်နန်းက သူ့ရဲ့ သနပ်ခါး အမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်တဲ့ “ရွှေပြည်နန်း” အမည်ကို ယူပြီး သနပ်ခါးပြတိုက်တခု ဖွင့်လှစ်လိုက်ပါတယ်။ ဒါက တကမ္ဘာလုံးမှာ တခုတည်းသော သနပ်ခါးပြတိုက်ဖြစ်ပြီး သိရိပစ္စယာ (၄) နဲ့ ညောင်ဦး- ပုဂံလမ်း လမ်းမကြီးထောင့်မှာ တည်ရှိပါထယ်။

အလယ်လွင်ပြင်

Located in the northeast of old Bagan on Bagan-Nyaung Oo Road, Htilominlo is one of the greatest temples of Bagan.

ထီးလိုမင်းလိုဂူဘုရား

နှစ်ထပ်ဂူဘုရားဖြစ်ပြီး မြေပြင်အထက် ပေ ၁၅၀ မြင့်တယ်။ အောက်ခြေမှာ လေးထောင့်စပ်စပ် အနားတဖက် ပေ ၁၄၀ ရှည်တယ်။ အနုစိပ် ပန်းတမော့လက်ရာတွေကို ဂူဘုရားရဲ့ အပြင်နံရံတွေမှာ တွေ့နိုင်တယ်။ အင်္ဂတေ အနုစိပ်လက်ရာနဲ့ စဥ့်စိမ်းသုတ် သဲကျောက် စဥ့်ပန်းတွေမှာ ဘုရားအပြင်ဖက်မှာပဲ အနည်းငယ် ကျန်ပါတယ်။ အာရုံခံခန်းမကြီးမှာ အရှေ့ဖက်ကို မျက်နှာမူပြီး တည်ဆောက်ထားတာ ဖြစ်ပြီး ကျန်သုံးဖက်ကိုတော့ အရွယ်ငယ်တဲ့ ပေါင်းကူးမုခ်ကုံး အာရုံခံတွေနဲ့ တည်ဆောက်ပေးထားပါတယ်။ ပစ္စယာတွေကိုတော့ အစိမ်းရောင် စဥ့်ရေသုတ် သဲကျောက်တွေနဲ့ အလှဆင်ထားပါတယ်။

ဂူပြောက်ကြီး ဘုရား (ဝက်ကြီးအင်း)

အရှေ့မုခ်လှဲ့ လှိုင်နှစ်ဆင့်နဲ့ ကြောင်လိမ်လှေကားရှိတဲ့ ဘုရားဖြစ်တယ်။ နံရံဆေးရေးပန်းချီနဲ့ ပန်းတမော့လက်ရာတွေကြောင့် နာမည်ကြီးတယ်။ ဒီဘုရားရဲ့ အတွင်းနံရံတွေမှာ ၅၅၀ ဇာတ်တော်တွေထဲက ရွေးနှုတ် ရေးချယ်ထားတဲ့ နံရံဆေးရေးပန်းချီတွေကြောင့် စိတ်ဝင်းစားကြတယ်။ ဇာတ်တော် အပြည့်အစုံကိုတော့ မြောက်ဖက်က ခန်းမတဝက်နဲ့ တောင်ဖက်က အာရုံခံခန်းမနံရံမှာ ရေးဆွဲထားတယ်။ အဲဒီပန်းချီကားတွေရဲ့အောက်ကနေ ပါဠိနဲ့ ရှေး မန်ကျည်းစေ့မြန်မာစာတွေကို သုံးပြီး ဖော်ပြထားတယ်။

ရွှေဆံတော်စေတီ

ရွှေဆံတော်စေတီဟာ ၁၁ ရာစုနှစ်ကတည်ခဲ့တဲ့ ဗိသုကာလက်ရာမွန်ပုံစံ ပစ္စယံငါးဆင့်ရှိတဲ့ ထုလုံးပုံဘုရား ဖြစ်တယ်။ စေတီရဲ့ လေးဖက်လေးတန်မှာ ဧည့်တွေ ဘုရားဖူးတွေ ပုဂံက စေတီပုထိုးအများအပြားကို လှမ်းမျှော်ကြည့်ရှုနိုင်တဲ့ အထက်ပစ္စယံပေါ်အထိ တက်နိုင်တဲ့ မတ်စောက်တဲ့ လှေကားလေးစင်း ရှိတယ်။ ပြီးတော့ ဒီဘုရားဟာ တဖြည်းဖြည်း လျှောကျ နစ်ဝင်သွားတဲ့ အင်မတန်လှပတဲ့ နေဝင်ချိန်ကို အရသာခံပြီး ကြည့်ဖို့ အကောင်းဆုံး ပုဂံရဲ့ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်လို့လဲ ထင်ရှားကြော်ကြားပါတယ်။ ရွှေဆံတော်စေတီဟာ ပုဂံရဲ့ အမြင့်ဆုံးဘုရားတွေထဲက တဆူဖြစ်ပြီး ၃၂၈ ပေ မြင့်တဲ့အတွက် ဘယ်ကပဲ လှမ်းကြည့်ကြည့် မြင်ရတဲ့ ဘုရားဖြစ်ပါတယ်။

စူဠာမဏိဂူဘုရား

စူဠာမဏိဘုရားဟာ ညောင်ဦးမြို့ရဲ့ အနောက်တောင်ဖက် ၃ မိုင်အကွာ ဓမ္မရံကြီးဘုရားအနီးမှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဘုရားအောက်ပိုင်းနဲ့ အထက်ပစ္စယံတွေမှာ ဆင်ထားတဲ့ နေရောင်အောက်မှာ ဖိတ်ဖိတ်လက်နေတဲ့ အရောင်တင်ကြွေပြားတွေကြောင့် နာမည်ကြော်ပါတယ်။ ဒီဘုရားဟာ ကြီးမားတဲ့ဘုရားတွေအနက် ပုဂံခေတ်မှာ နောက်ဆုံးတည်တဲ့ဘုရား ဖြစ်တယ်။ ဘုရားဟာ နှစ်ထပ်ဂူဖြစ်ပြီး လေးထောင့်ပန္နက်ပေါ်မှာ တည်တယ်၊ မျက်နှာလေးဖက်မှာ အာရုံခံမုခ်လေးခု တည်ဆောက်ရာမှာ အရှေ့ဖက်ကမုခ်ကို နည်းနည်း ကြီးကြီးဆောက်တယ်။ တည်ဆောက်ပုံက သဗ္ဗညု ဂေါဓောပလ္လင် ထီးလိုမင်းလိုဘုရားတွေနဲ့ ဆင်ဆင်တူတယ်။

ဓမ္မရံကြီး ဂူဘုရား

မင်းနန်သူဖက်ကို ဦးလှဲ့ရင် မြို့ကနေ အရှေ့တောင်ဖက် တကီလိုမီတာ အကွာမှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဂူဘုရားဖြစ်ပြီး ဗိသုကာသဘောအရ အာနန္ဒာနဲ့ ပန္နက် တူပါတယ်။ တထပ်သာ ရှိပေမယ့် အထက်မှာ ပိရမစ်သဏ္ဌာန် ပစ္စယာ ၆ ဆင့် တက်တဲ့နောက် သူရဲ့ ပုထိုးအထွတ်လဲပဲ လဲပြိုခဲ့တော့ ထိပ်က ခပ်တုန်းတုန်းပုံ ပေါ်နေပါတယ်။ မုခ်ကုံးတွေနဲ့ အဆောက်အဦရဲ့ အဓိက အစိပ်အပိုင်းတွေဟာ ဒီနေ့တိုင် ခိုင်ခန့်ကောင်းမွန်နေပါသေးတယ်။

ပြသဒါးကြီး

နှစ်ထပ်ဂူဘုရားပုံစံဖြစ်ပြီး စူဠာမဏိဘုရားရဲ့ အရှေ့တောင်ဖက်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ပုဂံမှာ ထုထည်အကြီးမားဆုံး ဘုရားတွေထဲက တဆူဖြစ်ပြီး ထူးခြားလှပတဲ့ အင်းဂတေ ပန်းတမော့လက်ရာတွေ ရှိတဲ့ ဘုရားတဆူ ဖြစ်တယ်။ ဘုရားအရှေ့ခြမ်းမှာ မုခ်ကုံးနှစ်ထပ်ပါတဲ့ အာရုံခံတန်ဆောင်း ရှိတယ်။ အပေါ်ပစ္စယံမှာ ချိုင့်ဝင်နေတဲ့ နေရာတခု တွေ့တယ်။ ဒါနဲ့ဆက်စပ်ပြီး ဒီဘုရားကို ပြီးစီးတဲ့အထိ မတည်ဖြစ်ခဲ့ဘူးလို့ ကောက်ချက်ချခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ်မ ၁၉၉၈ ခုနှစ်က ထိန်းသိမ်းပြုပြင်ရေးအလုပ်တွေ လုပ်နေစဥ်အတွင်း ဘုရားကြီးရဲ့ ကြာလှန် ကြာမှောက်နဲ့ ရွဲတွေကို တွေ့ရှိတဲ့အတွက် ဘုရားကြီးကို ပြီးစီးတဲ့တိုင် တည်ခဲ့ကြောင်း သိကြရတော့တယ်။

လက်တွဲဖော်တွေ
ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန
ဂျပန် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဧဂျင်စီ (ဂျိုက်ကာ)
ပုဂံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း မြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်း စီမံကိန်း

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.  |  Facebook  |  Instagram

Copyright © 2017, Wonder Bagan. All Rights Reserved.